و فراتر از توصيف زبان‌هاست . و بالاتر از درك انديشه‌ها و پندارهاست كه به كيفيت ذات او دست يابند . پديده‌ها را از نيستى و بدون مادهء قبلى كه پيش از آنها باشد به وجود آورد . و بدون پيروى از نقشه و صورتى آنها را ايجاد فرمود ، و به قدرت و مشيت خويش وجود بخشيد ، بدون هيچ نيازى به پديدآورى آنها . و جلب سودى در صورت بخشيدن آنها . جز اين كه خواست حكمت خود را استوار نمايد و مردم را به طاعت خود وادارد . و قدرت خود را بروز دهد و بندگان را به عبوديت وا دارد . و براى بزرگ‌داشت دعوت خود . سپس ثواب را بر طاعت ، و عقاب را بر معصيت خويش قرار داد . تا اين كه بندگان خود را از غضب و خشم خويش باز دارد . و به وعدهء بهشت نزديك سازد . توضيح مفردات تأويل : از ماده « اوْل » ، برگشت . ضُمّن : از ماده « ضمن » ، داخل ، درون . ابتداع : بدون مثال و نقشه قبلى اختراع و ايجاد . احتذاء : پيروى كردن . ذرأها : از ماده « ذرَأَ » ، آفريد . تكوين : هستى بخشيدن . تصوير : صورت دادن به مواد . در قرآن كريم آمده : « هُوَ الَّذِى يُصَوِّرُكُمْ فِى الأَرْحامِ كَيْفَ يَشاءُ » ؛ « 1 » او آن چنان [ خدايى ] است كه شما را در رحم‌ها به نحوى

--> ( 1 ) . آل عمران ، آيهء 6 . .